{"id":166,"date":"2022-08-29T00:10:00","date_gmt":"2022-08-29T00:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/?p=166"},"modified":"2022-08-29T00:10:00","modified_gmt":"2022-08-29T00:10:00","slug":"tuzaklanmis-iyon-teknolojisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/?p=166","title":{"rendered":"Tuzaklanm\u0131\u015f \u0130yon Teknolojisi"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"950\" height=\"594\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe.jpg?resize=950%2C594&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-183\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=1024%2C640&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=600%2C375&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=300%2C188&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=768%2C480&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=1536%2C960&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=2048%2C1280&amp;ssl=1 2048w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?resize=2000%2C1250&amp;ssl=1 2000w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/ezgif-3-05fe105efe-scaled.jpg?w=1900&amp;ssl=1 1900w\" sizes=\"(max-width: 950px) 100vw, 950px\" \/><figcaption>FOTO\u011eRAF: KAI HUDEK, <strong>IonQ <\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, en etkili ve gelecek vaat eden kuantum bilgisay\u0131m i\u015flemleri tuzaklanm\u0131\u015f iyon teknolojisine dayanmaktad\u0131r. Bu teknoloji 1950 y\u0131l\u0131nda Wolfgang Paul taraf\u0131ndan icat edilmi\u015ftir. W. Paul ve arkada\u015flar\u0131 \u00e7ok-kutuplu elektrik ve manyetik alanlarda elektrik veya manyetik<br>dipol momentine sahip n\u00f6tr par\u00e7ac\u0131k demetlerini odaklamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapm\u0131\u015f ve molek\u00fcl<br>spektroskopisi i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r [1,2]. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak hidrojen maser<br>geli\u015fimi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahip odaklay\u0131c\u0131 alt\u0131-kutup (hekzapol) m\u0131knat\u0131s\u0131 tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Ayr\u0131ca \u00e7ok kutuplu elektrik alan\u0131nda bir iyon demetinin, z-ekseninde hareket eden iyonlar\u0131n<br>ayn\u0131 zamanda enine (x ve y -ekseninde) odaklanm\u0131\u015f olarak hareket edebilece\u011fi belirlenmi\u015ftir<br>[1]. Paul ve arkada\u015flar\u0131 iyonlar\u0131 tuzaklamak i\u00e7in zamanla sal\u0131n\u0131m hareketi yapan elektrik alan<br>kullanarak hareketli iyonlar\u0131n uzaysal bir nokta etraf\u0131nda sal\u0131n\u0131m hareketi yapaca\u011f\u0131n\u0131<br>bulmu\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece hangi k\u00fctlenin hangi iyona ait oldu\u011funu belirleyen, manyetik k\u00fctle<br>ayr\u0131m metodundan farkl\u0131, Paul iyon k\u00fctle filtresi y\u00f6ntemi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r [1]. Bu konuda<br>yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar neticesinde W. Paul ve H. Dehmelt 1989 Nobel Fizik \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc<br>kazanm\u0131\u015flard\u0131r [2].Paul tuza\u011f\u0131 kullan\u0131larak iyonlar\u0131n spektrumu, taban durumu, a\u015f\u0131r\u0131 ince yap\u0131s\u0131, alt enerji<br>d\u00fczeylerine pompalama, optik frekans vb. konularda bilgiler elde edilir [3].<br>Tuzaklanm\u0131\u015f tek iyon dinami\u011fini \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n faydas\u0131 iyon harici bir lazer ile so\u011futuldu\u011fu<br>zaman kuantum etkilerinin incelenmesine kolayl\u0131k sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu y\u00f6ntem kuantum<br>bilgisayarlar\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r [3]. Klasik mekaniksel olarak iyonlar\u0131n kaos ve<br>d\u00fczenli hareketleri de tuzaklanm\u0131\u015f iyonlar ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilmektedir [4].<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignleft size-full is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/indir-1.jpg?resize=182%2C227&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-181\" width=\"182\" height=\"227\"\/><figcaption>W. PAUL<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignleft size-full is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dehmelt-13416-portrait-medium-1.jpg?resize=152%2C227&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-182\" width=\"152\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dehmelt-13416-portrait-medium-1.jpg?w=496&amp;ssl=1 496w, https:\/\/i0.wp.com\/kuantumbilgisayar.net\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/dehmelt-13416-portrait-medium-1.jpg?resize=200%2C300&amp;ssl=1 200w\" sizes=\"(max-width: 152px) 100vw, 152px\" \/><figcaption>H. DEHMELT<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color wp-block-paragraph\"> Gelelim kuantum bilgisay\u0131m i\u015finin tuzaklanm\u0131\u015f iyonlar ile ba\u011flant\u0131s\u0131na, iyonlar bilindi\u011fi \u00fczere elektrik y\u00fck\u00fcne sahip atomlard\u0131r. \u00d6rnek olarak \u00a0kalsiyum iyonu (<em>Ca\u00a0<sup>2<\/sup><\/em><sup>+<\/sup>) ve Strontium iyonlar\u0131\u00a0(Sr<sup>2+<\/sup>) verilebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc  kuantum sistemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu iki iyon m\u00fckemmel bir bi\u00e7imde kontrol edilebilir. Gelelim bu iyonlar \u00fczerinde bilgi depolamaya, Strontium atomunun ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak kararl\u0131 bir yap\u0131da oldu\u011funu varsayal\u0131m. Ard\u0131ndan kararl\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve 1 yapabilmek i\u00e7in bir darbe enerjisi uygulayal\u0131m. Darbe enerjisi Ep basit\u00e7e bir darbenin toplam optik enerji i\u00e7eri\u011fidir, yani optik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zaman i\u00e7indeki integralidir. Darbe s\u00fcresi ile birlikte darbe enerjisi, darbelerin tepe g\u00fcc\u00fcn\u00fc tahmin etmek i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131l\u0131r. Tersine, optik g\u00fcc\u00fcn zamansal entegrasyonu darbe enerjisiyle sonu\u00e7lan\u0131r. Daha sonra tekrar okuma yapabilmek i\u00e7in, kararl\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde etkilemeyecek bir lazer kullan\u0131r\u0131z. Ancak yap\u0131s\u0131 1 olan yani darbe enerjisini emmi\u015f olan iyonumuz, emdi\u011fi enerjiyi foton olarak yaymaya ba\u015flayacakt\u0131r. Bu durumda, herhangi bir fiziksel dokunu\u015f olmadan, elektrik alan\u0131 yard\u0131m\u0131 ile iyonlar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcklenmesini ve lazer yard\u0131m\u0131 ile foton \u00fcretebilmesini sa\u011flayabiliriz. Bu sistemin alt\u0131n bir y\u00fczeyli k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ipin \u00fcst\u00fcne yerle\u015fmesine k\u0131saca iyon tuza\u011f\u0131 ad\u0131n\u0131 veriyoruz. Bu \u00e7ip bir \u00e7e\u015fit elektrik ve so\u011futma sistemi ile \u00e7evrelendi\u011fi, ve \u00e7evrelenen bu sistemin kapal\u0131 bir vakum odas\u0131 ile desteklendi\u011fi, dahas\u0131 kapal\u0131 vakum odas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131n\u0131 lazer sistemleri, alan bobinler, ve en \u00f6nemlisi fotonlar\u0131 bir optik fiberde yakalamak i\u00e7in fotonik ba\u011flant\u0131 sistemi ile birle\u015fti\u011fi zaman, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kuantum i\u015flemciyi olu\u015fturur. B\u00f6ylece, iki kuantum i\u015flemciyi birbirine ba\u011flayarak fotonlar\u0131 birbirleri ile kuantum dola\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sokabilece\u011fimiz kuantum makinas\u0131n\u0131 olu\u015fturabiliriz. Ayr\u0131ca, bu fikir geni\u015fletilerek b\u00fct\u00fcn bir mod\u00fcl dizisine sahip olabiliriz. B\u00f6ylece, ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilece\u011fimiz, hem kom\u015fusuna ba\u011flanabilen hem uzakta ki kom\u015fusuna ba\u011flanabilen fotonlar ile bir \u00e7e\u015fit kuantum beyni olu\u015fturabiliriz. Bu sistemin pozitif y\u00f6nleri i\u00e7in, \u00e7ok kararl\u0131 bir sistemin oldu\u011funu, ve y\u00fcksek ba\u015far\u0131 oranlar\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim. Ayr\u0131ca bu sistem, 32 kadar fotonu birbiri ile dolan\u0131kla\u011fa sokabilmesi ile belirli bir konumda oldu\u011funu bizlere ispatl\u0131yor. Ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde \u015fu an en b\u00fcy\u00fck veri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor (IonQ 32-kubit iyon tuzaklay\u0131c\u0131 kuantum sistemini tan\u0131tt\u0131). Bu arada IonQ, IBM&#8217;in Qiskit kuantum geli\u015ftirme arac\u0131n\u0131 destekliyor. Bu konuya farkl\u0131 bir yaz\u0131da de\u011finebilirim. Negatif y\u00f6nleri i\u00e7in ise lazer say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131 ve operasyonel kabiliyetinin yava\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu sisteme dayal\u0131 kuantum bilgisayarlar\u0131n\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan firmalar\u0131 a\u015f\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralayaca\u011f\u0131m;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Quantinuum. <\/li><li>IonQ (Trapped Ion Computing Company).<\/li><li>Alpine Quantum Technologies.<\/li><li>Oxford Ionics (Trapped Ion Company).<\/li><li>EleQtron.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yaz\u0131m\u0131 burada bitirirken, bu de\u011ferli firmalara bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in g\u00f6n\u00fclden desteklerimi sunuyorum:).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[1] Major F.G., Gheorghe V.N., Werth G., 2005. Charged particle traps: Physics and techniques of charged<br>particle field confinement. Springer, p. 240.<br>[2] Wolfgang P., 1990. Electromagnetic traps for charged and neutral particles. Review of Modern Physics,<br>62(3): 531-540.<br>[3] N\u00e4gerl, H.C., Roos, Ch., Rohde, H., Leibfried, D., Eschner, J., Schmidt-Kaler,F., Blatt, R., 2000. Addressing<br>and cooling of single ions in Paul traps. Fortschritte der Physik, 48 (5-7): 623-636.<br>[4]Bl\u00fcmel, R., Kappler, C., Quint, W., Walther, H., 1989. Chaos and order of laser-cooled ions in a Paul trap.<br>Physical Review A, 40(2): 808-823.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, en etkili ve gelecek vaat eden kuantum bilgisay\u0131m i\u015flemleri tuzaklanm\u0131\u015f iyon teknolojisine dayanmaktad\u0131r. Bu teknoloji 1950 y\u0131l\u0131nda Wolfgang Paul taraf\u0131ndan icat edilmi\u015ftir. W. Paul ve arkada\u015flar\u0131 \u00e7ok-kutuplu elektrik ve manyetik alanlarda elektrik veya manyetikdipol momentine sahip n\u00f6tr par\u00e7ac\u0131k demetlerini odaklamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapm\u0131\u015f ve molek\u00fclspektroskopisi i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r [1,2]. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak hidrojen masergeli\u015fimi &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/?p=166\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Tuzaklanm\u0131\u015f \u0130yon Teknolojisi&#8221;<\/span>devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4],"tags":[43,14,41,44],"class_list":["post-166","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilgi-deposu","tag-ionq","tag-kuantum-bilgisayar","tag-tuzaklanmis-iyon-teknolojisi","tag-wolfgang-paul"],"jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"featured_media_urls":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=166"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":184,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions\/184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kuantumbilgisayar.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}